Granaatappelpitolie

Op de huid werkt granaatappelpitolie vooral als verzorgend lipide: de olie kan het huidoppervlak soepeler laten aanvoelen en een droog huidgevoel verminderen. De emolliente functie houdt in dat de olie het huidoppervlak zacht en glad maakt, niet dat ze diepere huidstructuren verandert. In een formulering kan de olie bovendien een terugvettende werking hebben, terwijl de precieze textuur afhangt van het volledige product. Productvormen waarin de olie voorkomt, zijn gezichtsoliën, lipoliën en hydraterende gezichtsoliën. De naam van het ingrediënt alleen zegt echter niet hoe rijk of licht het eindproduct aanvoelt.

Bij een droge huid kan de emolliente verzorging ertoe bijdragen dat de huid na het aanbrengen minder ruw aanvoelt. De olie wordt ook beschreven in producten voor een rijper ogende of belaste huid. Dergelijke vermeldingen over doelgroepen betekenen niet dat rimpels of de elasticiteit van de huid gegarandeerd veranderen. Voor de zichtbare verzorging zijn zowel de samenstelling van het volledige product als de hoeveelheid olie erin van belang. In een onderzoek van een overheidsinstantie naar cosmetische producten werden in zeven onderzochte producten uiteenlopende gehalten aangetroffen, meestal tussen 1 en 4,5 procent en in één product tot 25 procent. Deze resultaten hebben betrekking op de onderzochte producten en zijn geen algemene richtlijn voor alle formules.

De olie bevat onverzadigde vetzuren, waaronder punicinezuur, en wordt in een cosmetische vakbeschrijving ook vanwege haar emolliente eigenschappen ingedeeld. Een andere beschrijving vermeldt begeleidende antioxidanten, waaronder vitamine E, en noemt een mogelijke bijdrage aan de manier waarop het huidoppervlak met omgevingsinvloeden omgaat. Deze beschrijvingen zijn geen belofte dat de olie zonneschade voorkomt of de functie van een zonnebrandmiddel overneemt. De vakbeschrijving vermeldt dat granaatappelpitolie geen door de FDA goedgekeurd werkzaam bestanddeel voor zonnebrandmiddelen is. Bij een verzorgingsproduct moet daarom de specifieke bestemming op de verpakking leidend zijn.

Of een product prettig aanvoelt, hangt ook af van de vraag of je een pure olie, crème, lipproduct of een ander mengsel gebruikt. De ruwere, kleverig aanvoelende textuur van de ruwe olie kan in een eindformule anders zijn. Bij een gevoelige huid kun je de verdraagzaamheid niet alleen afleiden uit de plantaardige herkomst. Vooral de volledige formule en je persoonlijke reactie op het specifieke product zijn van belang. Let daarom bij de verzorging op de productinformatie en het beoogde gebruik, in plaats van op basis van de ingrediëntnaam een bepaalde werking voor elke huid te verwachten. Cosmetische verzorging kan het huidgevoel en de conditie van het huidoppervlak beïnvloeden, maar vervangt geen uv-bescherming wanneer die nodig is.

Granaatappelpitolie komt voor in cosmetische gezichtsverzorgingsproducten, gezichtsoliën, lipoliën en andere verzorgingsproducten. In een inventarisatie van cosmetische producten werd de olie ook aangetroffen in anti-aginggezichtsoliën, producten tegen striae, CC-crèmes en hydraterende gezichtsoliën. De gebruikte hoeveelheid verschilt per productsoort: leveranciers adviseren een bereik van 0,5 tot 20 procent, afhankelijk van de gewenste producteigenschap. Dit bereik is een leveranciersadvies en geen algemene richtlijn voor elk product of elke huid. In een onderzoek van CVUA Karlsruhe werden in zeven aangeprezen producten voornamelijk gehalten van 1 tot 4,5 procent gemeten, en in één product tot 25 procent.

In het dagelijks gebruik kun je een product met deze olie gebruiken volgens de aanwijzingen op de verpakking. Of het bedoeld is als laatste stap in je verzorgingsroutine of om te mengen, hangt af van de specifieke formule. De bronnen beschrijven de olie zowel als zelfstandig cosmetisch ingrediënt als onderdeel van kant-en-klare producten, maar geven geen universele hoeveelheid voor consumenten aan. Kijk bij het kiezen naar de volledige INCI-lijst, waar het ingrediënt wordt vermeld als Punica Granatum Seed Oil. De positie op de lijst geeft op zichzelf geen precieze informatie over de concentratie in het product. Kies producten met deze olie niet als vervanging voor zonnebescherming, want de olie is geen zonnefilter.

Bij combinaties is het zinvol om uit te gaan van de uiteindelijke productvorm: olie in een crème of gezichtsolie kan samen met andere ingrediënten de textuur en het huidgevoel bepalen. De beschikbare productvoorbeelden tonen verschillende cosmetische productcategorieën, maar schrijven geen specifieke combinatie met een ander afzonderlijk ingrediënt voor. Als je een nieuw product uitprobeert, volg dan de gebruiksaanwijzing op het product en controleer of de volledige formule prettig aanvoelt. Bij een droge huid kan de emolliente functie van het ingrediënt een keuzecriterium zijn, zonder dat daaruit voor iedereen hetzelfde resultaat volgt. Voor gerichte uv-bescherming hoort een daarvoor bestemd zonnebrandproduct bij je routine, niet alleen granaatappelpitolie.

• Kies het product op basis van de beoogde vorm, bijvoorbeeld een gezichtsolie, crème of lipolie.
• Volg bij het gebruik de aanwijzingen op de verpakking van het eindproduct.
• Zoek in de INCI-lijst naar Punica Granatum Seed Oil.
• Beschouw leveranciersadviezen van 0,5 tot 20 procent niet als algemene dosering voor consumenten.
• Gebruik de olie niet als vervanging voor een product met aangegeven zonnebescherming.

Een in 2017 gepubliceerde veiligheidsbeoordeling van het Cosmetic Ingredient Review onderzocht 46 verzorgingsproducten met concentraties tot 1 procent en beoordeelde het gebruik binnen dit bereik als veilig. Deze beoordeling heeft betrekking op de onderzochte producten en concentraties en is geen algemene uitspraak over elke formule of elk gebruik. In het onderzoek van de overheidsinstantie naar cosmetische producten werden in afzonderlijke producten ook hogere gehalten gemeten, waaronder tot 25 procent in één product. Deze meetresultaten beschrijven producten op de markt en vormen geen algemene veiligheidsgrens.

Een vakbeschrijving omschrijft de olie als een plantaardige olie zonder parfum. Dat sluit niet uit dat een eindproduct andere geurstoffen of ingrediënten bevat. Voor de individuele verdraagzaamheid is daarom de volledige formule van belang, niet alleen de herkomst uit een vrucht. De olie wordt gebruikt als cosmetisch emolliens voor huidverzorging, met een functie die is gericht op een soepel huidgevoel. Uit veiligheidsbeoordelingen van afzonderlijke formules kan geen algemene garantie voor elke huid of productcombinatie worden afgeleid. Volg de gebruiksaanwijzing van het betreffende product en bekijk de volledige ingrediëntenlijst.

De in de dataset vermelde CosIng-functie is huidverzorgend, oftewel Emollient; die beschrijft het cosmetische doel van het ingrediënt. Als afzonderlijke veiligheidsinformatie is de genoemde CIR-beoordeling beschikbaar voor producten met maximaal 1 procent, terwijl leveranciers een aanzienlijk ruimer gebruiksbereik noemen, afhankelijk van de gewenste textuur en het uiterlijk. Het leveranciersadvies is niet hetzelfde als een wettelijke maximumconcentratie. In de beschikbare informatie wordt geen specifieke EU-bijlage of etiketteringsvoorschrift voor deze stof genoemd. Voor de beoordeling van een specifiek product zijn het etiket, de gebruiksaanwijzing en de volledige formule bepalend.

Granaatappelpitolie wordt gewonnen uit de zaden van de vrucht van Punica granatum, een bladverliezende struik of kleine boom uit de familie Lythraceae. De plant komt oorspronkelijk uit een gebied dat de Kaukasus, het Iraanse hoogland en aangrenzende streken tot aan Pakistan omvat. Archeologische en cultuurhistorische inzichten plaatsen de vroege domesticatie door mensen in het Iraanse hoogland, ongeveer 5.000 jaar geleden. Van daaruit verspreidde de teelt zich naar andere delen van Azië, het Midden-Oosten, Afrika en Europa. Tegenwoordig wordt de granaatappel geteeld in verschillende gebieden van West-, Zuid- en Centraal-Azië, Afrika en het Middellandse Zeegebied, evenals in delen van Amerika.

De bolvormige vrucht bevat talrijke zaden, die wanneer ze rijp zijn omgeven worden door een sappige zaadmantel. De zaden vormen ongeveer drie procent van het vruchtgewicht en bevatten volgens een onderzoek 12 tot 20 procent olie. Voor het cosmetische ingrediënt wordt het vette materiaal uit de zaden gewonnen. Omdat de hoeveelheid olie ten opzichte van de hele vrucht klein is, wordt de olie als relatief duur beschreven. Een handelaarsbron noemt als voorbeeld een opbrengst van ongeveer 500 gram olie uit 100 kilogram granaatappels, terwijl het onderzoek van de overheidsinstantie het aandeel zaden en hun oliegehalte afzonderlijk vermeldt.

In cosmetica wordt het ingrediënt op de ingrediëntenlijst vermeld met de INCI-naam Punica Granatum Seed Oil. De Nederlandse naam granaatappelpitolie verwijst naar het gebruikte plantendeel, de pitten of zaden. Granaatappels worden niet alleen als gewas geteeld, maar worden ook veel gebruikt in gerechten en dranken. Van de vrucht worden onder meer sap en ingrediënten voor de keuken gemaakt. Door de historische verspreiding van de teelt is de granaatappel vanuit zijn oorspronkelijke gebied naar talrijke teeltgebieden verspreid, maar dit bepaalt niet welke extractiemethode voor elke tegenwoordig gebruikte olie wordt toegepast. In cosmetica beschrijft de INCI-naam de plantaardige herkomst en de winning van de olie uit de zaden, niet een extract uit het vruchtvlees, de schil of de bloemen.

Granaatappelpitolie is een plantaardige vette olie en behoort in cosmetische formules tot de huidverzorgende emolliënten. De olie wordt gewonnen uit de zaden en kan de huid gladder en soepeler laten aanvoelen. De olie wordt beschreven als goudgeel, kleverig van consistentie en karakteristiek geurend. De samenstelling omvat onverzadigde, waaronder geconjugeerde vetzuren; punicinezuur wordt genoemd als kenmerkend bestanddeel. De beschrijvingen van kleur en sensorische eigenschappen hebben betrekking op de ruwe olie en zijn niet automatisch van toepassing op een eindproduct, omdat dat ook andere ingrediënten kan bevatten.

• Botanische grondstof: zaden van de granaatappel, Punica granatum.
• INCI-benaming: Punica Granatum Seed Oil.
• Functie in cosmetica: huidverzorgend en verzachtend; de CosIng-functie is Emollient.
• Volgens het beschreven onderzoek bevatten de zaden 12 tot 20 procent olie.
• In een analyse uit 2012 werd een punicinezuurgehalte van meer dan 80 procent in de olie gerapporteerd.
• De ruwe olie wordt beschreven als goudgeel en kleverig.

Granaatappelpitolie is een mengsel van plantaardige lipiden en geen afzonderlijk molecuul met één vaste brutoformule. De vetzuursamenstelling omvat onverzadigde en geconjugeerde vetzuren; punicinezuur wordt genoemd als kenmerkend vetzuur. Een onderzoek uit 2012 meldde dat het aandeel punicinezuur meer dan 80 procent van de olie kan bedragen. Dit is een bevinding uit de beschreven analyse en moet niet worden beschouwd als een constante samenstelling van elke olie. Volgens het verslag bevatten de zaden zelf 12 tot 20 procent olie. Daarmee verschillen de plantaardige grondstof en de samenstelling van de gewonnen olie van elkaar.

De cosmetische functie kan in eerste instantie worden ingedeeld op basis van de werking van een vette olie op het huidoppervlak: als emolliens maakt de olie de huid soepeler. Plantaardige oliën bevatten over het algemeen vaak een hoog aandeel meervoudig onverzadigde vetzuren, die in verband worden gebracht met hun vloeibare consistentie. Het sensorische karakter van ruwe granaatappelpitolie wordt beschreven als goudgeel, kleverig en karakteristiek geurend. In een eindformule worden deze eigenschappen mede bepaald door andere ingrediënten en de samenstelling van het product. Voor deze olie zijn geen gegevens over een specifieke pH-waarde of oplosbaarheid vermeld.

Een cosmetische vakbeschrijving vermeldt naast vetzuren ook antioxidatieve stoffen, waaronder vitamine E, en schrijft de olie emolliente, hydraterende en verzachtende eigenschappen toe. Ook wordt vermeld dat de geconjugeerde vorm van linolzuur zou kunnen helpen antioxidatieve enzymen in de oppervlakkige huidlagen in stand te houden. Deze beschrijving schetst een mogelijk mechanisme in verband met het huidoppervlak en bewijst niet dat elk product een meetbaar cosmetisch effect heeft. De samenstelling en het daadwerkelijke nut kunnen bovendien afhangen van de kwaliteit van de grondstof, de gebruikte hoeveelheid en de uiteindelijke productmatrix. Op basis van deze productbeschrijvingen kan geen bescherming tegen uv-straling of een werking zoals die van een zonnefilter worden afgeleid.

Voor de cosmetische indeling is de onderbouwde functie als huidverzorgend emolliens de duidelijkste uitspraak: de olie kan het huidoppervlak gladder en soepeler laten aanvoelen. De bronnen beschrijven daarnaast vetzuurbestanddelen en mogelijke verbanden met antioxidatieve eigenschappen, maar de beschikbare informatie bevat geen PubMed-abstracts waarmee een klinisch nut van toepassing op de huid kan worden beoordeeld. Verdergaande beloften over zichtbare verjonging of een duidelijk verbeterde elasticiteit mogen daarom niet alleen uit de samenstelling van de stof worden afgeleid. Het onderzoek van CVUA Karlsruhe richtte zich op het daadwerkelijke gehalte in geselecteerde producten en niet op het testen van cosmetische effecten. De samenstelling is dus nuttig voor de beschrijving van de grondstof, terwijl voor de beoordeling van een verzorgingsresultaat het specifieke product van belang is.