Fosfolipiden zijn amfifiel: een deel van het molecuul is waterminnend, terwijl een ander deel water mijdt. In water richten de polaire kopgroepen zich naar de waterige omgeving, terwijl de apolaire ketens het contact met water zo veel mogelijk beperken. Door deze interactie kunnen geordende aggregaten ontstaan. Welke structuur wordt gevormd, hangt onder meer af van de molecuulstructuur en de omstandigheden van het medium.
Mogelijke aggregaten zijn micellen, liposomen en lipidedubbellagen. In een dubbellaag liggen de waterafstotende ketens naar elkaar toe, terwijl de kopgroepen naar de waterige zijden zijn gericht. Liposomen hebben zo’n dubbellaag als omhulsel en worden beschreven als model voor onderzoek naar membraanpermeabiliteit of als transportvehikel. Deze biologische en technische eigenschappen verklaren de belangstelling voor fosfolipiden als formuleringbestanddelen, maar bewijzen niet automatisch een specifiek effect van een cosmetisch product.
De stofgroep is chemisch niet uniform. Fosfoglyceriden hebben een glycerineskelet, terwijl sfingomyelinen behoren tot de fosforhoudende sfingolipiden. Bij fosfoglyceriden kunnen verschillende alcoholgroepen aan het fosfaathoudende deel gebonden zijn, waaronder choline, ethanolamine en glycerine. Ook de vetzuren variëren; de structuur beïnvloedt eigenschappen zoals lading, wateropname en faseovergang.
In cosmetische formules worden fosfolipiden beschreven als huidverzorgende en oppervlakteactieve bestanddelen. De vorming van dunne lamellen en het vermogen om water op te nemen bieden een plausibele fysisch-chemische verklaring voor het gebruik ervan in verzorgingsformules. Een mechanistische verklaring is echter niet hetzelfde als een klinisch bewezen voordeel voor elke huid of elk product. Op basis van de hier beschikbare PubMed-samenvattingen kunnen geen onderbouwde uitspraken over cosmetisch onderzoek worden gedaan, omdat er geen samenvattingen zijn verstrekt.