Polyacrylamide

In een afgewerkte verzorgingsformule is Polyacrylamide vooral een functioneel bestanddeel van de formule en geen op zichzelf staand huidverzorgend actief ingrediënt. De filmvormende eigenschap kan ertoe bijdragen dat er een dun laagje achterblijft op de huid, het haar of de nagels. Afhankelijk van het product heeft het daarnaast een bindende of antistatische functie. In de beoordeling van de verdraagbaarheid op de website is het ingrediënt ingedeeld als laag risico, geel, met score 2.

Bij huidverzorgingsproducten is het daarom aannemelijker dat consumenten een verschil merken in het aanbrengen of het gevoel op het huidoppervlak dan een gerichte verzorgende werking van het polymeer. Een film kan helpen om een formule op de huid te verdelen en daar te laten zitten. Dat zegt op zichzelf nog niets over hoe hydraterend, rijk of prettig het totale product aanvoelt. Die eigenschappen hangen af van de volledige formule en moeten per product worden beoordeeld.

In haarproducten kan de film helpen bij het stylen; een bron vermeldt bovendien dat het laagje de wateropname van het haar kan verminderen. Polyacrylamide wordt genoemd in haarverzorgingsproducten en shampoos. De antistatische functie is gericht op het verminderen van elektrische oplading, bijvoorbeeld van het haar. Dat betekent niet dat een bepaald product pluis wegneemt of bij elk haartype hetzelfde effect heeft.

Op basis van alleen de INCI-naam kan niet worden voorspeld hoe iemand met een gevoelige huid of een huid die snel reageert, het ingrediënt verdraagt. De aanduiding Polyacrylamide verwijst naar het polymeer, maar vermeldt niet hoeveel ervan aanwezig is of hoeveel acrylamideresiduen het bevat. Wie bepaalde ingrediënten bewust wil vermijden, kan de naam opzoeken in de INCI-lijst van het specifieke product. De totale formule en de persoonlijke reactie op het product blijven bepalend voor het huidgevoel.

Polyacrylamide komt voor in verschillende cosmetische producten, waaronder shampoos, reinigingsproducten, bodylotions, zelfbruiners en huid- en haarverzorgingsproducten. De functieaanduidingen van CosIng classificeren het als antistatisch, bindend en filmvormend. In een formule kan een film het oppervlak bedekken, terwijl de bindende functie de samenhang van de productbestanddelen ondersteunt. Welke functie de belangrijkste is, hangt af van het specifieke product.

Het veiligheidsrapport omvatte cosmetische formules met Polyacrylamide in concentraties van 0,05 tot 2,8 procent. Dit bereik beschrijft de toepassingen die in het rapport zijn onderzocht of vermeld en is geen algemene doseringsaanbeveling voor elk product. Voor consumenten is de gebruiksaanwijzing van het afgewerkte cosmeticaproduct leidend. Polyacrylamide wordt niet beschreven als een afzonderlijke grondstof die rechtstreeks op de huid of het haar kan worden aangebracht.

Er is geen specifieke combinatie van actieve ingrediënten met Polyacrylamide vermeld voor gebruik in combinatie met andere verzorgingsproducten. Het is daarom verstandig om de aanwijzingen voor het betreffende product te volgen en niet op basis van de aanwezigheid van het polymeer een extra werking te verwachten. De INCI-naam op de verpakking volstaat om het ingrediënt te herkennen; de productfunctie kan daaruit alleen niet worden afgeleid.

• Controleer de INCI-lijst op de schrijfwijze Polyacrylamide.
• Gebruik het product volgens de aanwijzingen van de fabrikant en breng het ingrediënt niet afzonderlijk aan.
• Beoordeel het verzorgingsgevoel en het resultaat van het afgewerkte product, omdat de functie afhangt van de totale formule.
• Wil je bepaalde ingrediënten vermijden, controleer dan vóór aankoop de ingrediëntenlijst van het specifieke product.

Polyacrylamide is opgenomen in bijlage III, post 66, van de EU-verordening inzake cosmetische producten (EG) nr. 1223/2009; de verstrekte stofgegevens noemen leave-onproducten voor het lichaam en andere producten als producttypen. Een vermelding in bijlage III betekent dat het gebruik gebonden is aan de daarin vastgelegde voorwaarden. Bij de veiligheidsbeoordeling wordt ook acrylamide betrokken, dat als restmonomeer na de productie van het polymeer kan achterblijven.

Het rapport beschrijft acrylamideresiduen in Polyacrylamidepreparaten en vermeldt voor de EU grenswaarden van 0,1 ppm in leave-oncosmetica en 0,5 ppm in andere cosmetica. Het deskundigenpanel van de Cosmetic Ingredient Review adviseerde in hetzelfde rapport om het acrylamidegehalte in cosmetische formules te beperken tot 5 ppm. Deze gegevens hebben betrekking op acrylamideresiduen en mogen niet worden verward met de concentratie van het Polyacrylamide-polymeer in het product. Het polymeer en het niet-gepolymeriseerde monomeer zijn verschillende stofvormen; volgens het rapport kan het monomeer in de huid dringen.

In de beoordeling werden de grote molecuulgrootte en geringe huidpenetratie van het polymeer tegenover de eigenschappen van het restmonomeer geplaatst. Verdraagbaarheidstests met een vijfprocentige Polyacrylamidebereiding werden in het rapport beschreven als goed verdragen. Deze bevindingen vervangen geen individuele verdraagbaarheidstest van een afgewerkt product, dat ook andere ingrediënten bevat. Op de verpakking is Polyacrylamide de zichtbare INCI-naam; informatie over restgehalten kan niet alleen uit deze naam worden afgeleid.

Polyacrylamide is een synthetisch vervaardigd polymeer op basis van acrylamide of acrylamidederivaten. De ketens ontstaan door de koppeling van acrylamide-eenheden; bij de productie van polyacrylamidegels wordt hiervoor radicaalpolymerisatie toegepast. De chemische beschrijving in de beschikbare stofgegevens luidt 2-Propenamide, homopolymeer. De INCI-naam Polyacrylamide verwijst naar het cosmetische ingrediënt, niet naar een bepaalde ketenlengte of specifieke toedieningsvorm.

Voor de productie en het gebruik zijn verschillende vormen beschreven: vast materiaal als poeder of microkorrels, waterige oplossingen en zogenoemde inverse emulsies. In een inverse emulsie bevinden waterdruppels met polymeer zich in een olieachtige continue fase. Bij analytische polyacrylamidegels wordt acrylamide met een crosslinker gepolymeriseerd, zodat een vaste, samenhangende gel ontstaat. De gelstructuur en poriegrootte hangen onder meer af van de gebruikte hoeveelheden acrylamide en crosslinker.

Polyacrylamide wordt niet alleen in cosmetische formules gebruikt, maar ook als materiaal voor gels in de biochemie. Polyacrylamidegelelektroforese scheidt vooral eiwitten en nucleïnezuren op basis van hun beweging door een gel. Een rapport uit 2005 over de veiligheidsbeoordeling behandelde Polyacrylamide en acrylamideresiduen in cosmetica. In de geraadpleegde informatie is geen betrouwbare verklaring van de naam of afzonderlijke ontdekkingsgeschiedenis vastgelegd. Daarom kan de naam hier alleen als chemische stofaanduiding worden beschouwd.

Polyacrylamide is een synthetisch polymeer dat uit acrylamide-eenheden bestaat en wordt beschreven als een homopolymeer. Lineaire vormen kunnen in water oplosbaar zijn, terwijl vernet materiaal kan zwellen zonder op te lossen. Afhankelijk van de leveringsvorm is de stof verkrijgbaar als vaste stof, waterige oplossing of inverse emulsie. In cosmetische formules kan het polymeer een film vormen, ingrediënten binden en elektrostatische oplading verminderen. In de beschikbare stofinformatie worden geen cosmetisch pH-bereik of specifieke stabiliteit vermeld.

• Stofklasse: synthetisch polymeer uit acrylamide-eenheden.
• INCI: Polyacrylamide.
• Uiterlijk en vorm: beschreven als poeder of microkorrels, waterige oplossing en inverse emulsie.
• Oplosbaarheid: lineair polyacrylamide is oplosbaar in water; vernet materiaal kan zwellen zonder op te lossen.
• Filmvorming: kan een samenhangende film vormen op de huid, het haar of de nagels.
• Andere functies in formules: antistatisch en bindend.

Polyacrylamide bestaat uit lange ketens die ontstaan door de polymerisatie van acrylamidemonomeren. Het wordt beschreven als een lineair polymeer dat oplosbaar is in water; door verknoping kan daarentegen een zwellende, niet-oplosbare gel ontstaan. Bij polyacrylamidegels beïnvloeden de concentraties van de acrylamidebestanddelen en de crosslinker de poriestructuur van het materiaal. Deze eigenschappen verklaren toepassingen als filmvormend en bindend bestanddeel, maar bewijzen op zichzelf geen biologische werking op de huid.

Het veiligheidsrapport stelt de grote polymeerketens tegenover het resterende acrylamidemonomer en vermeldt dat Polyacrylamide vanwege de molecuulgrootte niet door de huid dringt, terwijl acrylamidemonomer dat wel kan. Het aandeel restmonomeer in grondstoffen kan per leveringsvorm verschillen; volgens het rapport zijn de waarden hoger bij vaste vormen dan bij de andere genoemde toedieningsvormen. De zuiverheid van het gebruikte polymeer is daarmee een afzonderlijk veiligheidsaspect en staat los van de cosmetische functie van de polymeerketens. De INCI-naam alleen geeft geen informatie over de molecuulgrootte of het restgehalte van een specifieke partij.

Het rapport vat toxicologische onderzoeken naar Polyacrylamide samen, waaronder orale dierstudies en tests voor huidverdraagbaarheid. In de beschreven langdurigere dierstudies werden bij de onderzochte hoeveelheden Polyacrylamide geen wezenlijke nadelige effecten gemeld. Het abstract vermeldt ook dat Polyacrylamide in dierproeven niet als kankerverwekkend werd ingedeeld en bij oogtests geen irritatie veroorzaakte. Dit zijn toxicologische bevindingen en geen bewijs van cosmetische voordelen, zoals hydratatie of een gladdere huid.

Voor acrylamidemonomer noemt hetzelfde rapport andere bevindingen, waaronder genotoxiciteit in verschillende testsystemen en neurotoxische effecten in onderzoeken. Dierstudies met het monomeer rapporteerden bovendien reproductietoxische bevindingen bij bepaalde doses. Deze resultaten hebben betrekking op het monomeer en mogen niet zonder meer worden toegepast op het hoogmoleculaire polymeer. De beschikbare gegevens uit abstracts onderzoeken de veiligheidsbeoordeling, niet de werkzaamheid van Polyacrylamide als cosmetisch verzorgend actief ingrediënt; hieruit kan geen cosmetisch voordeel worden afgeleid.