Sodium Carrageenan

Op een INCI-lijst staat Sodium Carrageenan voor een ingrediënt dat de formule en de eigenschappen ervan kan helpen bepalen. In een afgewerkt product kan dat merkbaar zijn aan de consistentie, de verdeling tijdens het aanbrengen of het gevoel op het oppervlak. Welke eigenschappen opvallen, hangt af van de betreffende productformule.

In crèmes en lotions kan de stof bijdragen aan de stabilisatie van een emulsie. In gelachtige producten kan de viscositeitsregulerende functie worden benut voor een passende textuur. In producten met poeder kan de bindende functie bijdragen aan de samenhang.

In haarproducten wordt een antistatische functie beschreven die elektrostatische oplading kan verminderen. Hoe het product aanvoelt in het haar hangt ook af van de overige samenstelling. De INCI-naam alleen geeft daarom geen uitsluitsel over het resultaat van de volledige haarverzorging.

Bij het kiezen kun je letten op het producttype, de gewenste textuur en de gebruiksaanwijzing. De genoemde functies beschrijven de rol van het ingrediënt in een formule en vormen geen gegarandeerde werking voor iedereen.

Sodium Carrageenan kan in cosmetica worden gebruikt wanneer een formule een film nodig heeft, een aangepaste viscositeit vereist of ondersteuning bij de stabilisatie van een emulsie kan gebruiken. Mogelijke productgroepen zijn daarom crèmes, lotions, gelachtige producten en formules met poeder, voor zover de betreffende formule aansluit bij deze functies. Ook voor haarproducten wordt gebruik met een filmvormende of antistatische functie beschreven. De INCI-lijst alleen maakt echter niet duidelijk welke van deze functies in het concrete product vooropstaat.

Voor cosmetisch gebruik is de uiteindelijke productvorm bepalend: breng een crème, lotion of gel aan volgens de gebruiksaanwijzing van het betreffende product. Het gebruik van haarproducten hangt af van het producttype en de bijbehorende toepassing; een poeder- of make-upproduct gebruik je volgens de eigenschappen ervan. De beschikbare informatie vermeldt geen specifieke gebruiksconcentratie voor Sodium Carrageenan. Die mag daarom niet worden afgeleid uit gegevens over andere carrageenvormen of producttypen. Informatie over de pH-waarde en verwerkingstemperatuur van carrageen in het algemeen is niet automatisch een specifieke doseerinstructie voor Sodium Carrageenan.

Bij het kiezen kun je letten op de gewenste textuur en functie: een filmvormer, een viscositeitsregelaar en een emulsie-stabilisator vervullen verschillende taken in een formule. De combinatie met andere ingrediënten is een kwestie van de totale formule; carrageen kan reageren met ionen die de viscositeit kunnen beïnvloeden. Dat is een aandachtspunt bij productontwikkeling en geen reden om thuis cosmetica met grondstoffen te mengen. Sodium Carrageenan is geen vervanging voor gerichte huidverzorging of zonbescherming, omdat de beschreven functies niet op dat gebruik wijzen.

• Kies het afgewerkte product op basis van de beoogde categorie en de gewenste textuur.
• Volg de gebruiksaanwijzing op de verpakking en leid daaruit geen dosering van de grondstof af.
• Bij haarverzorgingsproducten heeft de beschreven antistatische functie betrekking op elektrostatische oplading van het haar.
• Als je gevoelig reageert op een product, stop dan met het gebruik en volg de informatie op het etiket van het betreffende product.

In cosmetische producten wordt Sodium Carrageenan vermeld met een antistatische, bindende, emulsie-stabiliserende, filmvormende en viscositeitsregulerende functie. Deze informatie beschrijft de rol van de stof in de productformule en bepaalt niet of een product voor een individu geschikt is. De beschikbare informatie vermeldt geen maximumconcentratie of gebruikelijk toepassingsbereik voor Sodium Carrageenan.

De grondstof is het natriumzout van carrageen, een stofgroep die uit rode algen wordt gewonnen. De verdraagzaamheid hangt af van het afgewerkte cosmeticaproduct en de volledige samenstelling ervan. De etikettering en het beoogde gebruik van het betreffende product zijn bepalend.

De informatie over Sodium Carrageenan vermeldt geen specifieke grenswaarde volgens Verordening (EG) nr. 1223/2009 en geen bijzondere etiketteringsregel. Carrageen wordt ook als levensmiddelenadditief gebruikt; dat valt onder andere regelgeving dan het gebruik in cosmetica. Informatie over levensmiddelen is daarom geen doseervoorschrift voor cosmetische producten.

Carrageenanen zijn langeketensulfaatpolysacchariden die worden gewonnen uit eetbare rode algen; Sodium Carrageenan verwijst naar het natriumzout van carrageen. Als grondstoffenfamilie zijn carrageenanen dus afkomstig uit zeealgen en niet uit dierlijk gelatineweefsel. Een veelgebruikte alg is Chondrus crispus, ook wel Irish moss genoemd, die donkerrode algenplukken vormt die op rotsen groeien. De benaming Sodium Carrageenan beschrijft de zoutvorm van carrageen en niet een afzonderlijke algensoort.

Voor de winning worden carrageenanen uit het algmateriaal geëxtraheerd; voor carrageen wordt een methode beschreven waarbij de geoogste algen in water worden geweekt, waarna de grondstof wordt afgescheiden en gedroogd. Bij de industriële verwerking worden verschillende soorten rode algen gebruikt, waaronder Chondrus crispus en soorten uit de geslachten Eucheuma en Kappaphycus. Carrageenanen verschillen in structuur en in het aandeel en de verdeling van sulfaatgroepen. Daarom levert de algengrondstof niet automatisch één uniforme carrageenvorm op. Voor de cosmetische INCI-benaming wordt het product vermeld als natriumzout van carrageen.

Gelachtige extracten van Chondrus crispus werden ongeveer vanaf de 15e eeuw gebruikt als voedingsadditief. De eerste commerciële grootschalige teelt van Eucheuma en Kappaphycus voor de winning van carrageen kwam halverwege de jaren 1970 op de Filipijnen op gang. De Filipijnen en Indonesië behoren tot de belangrijkste carrageenproducerende landen ter wereld. De beschikbare informatie geeft geen uitsluitsel over de herkomst van de naam carrageen, zodat daaruit geen verdere etymologie kan worden afgeleid.

Sodium Carrageenan is het natriumzout van carrageen, een groep lineaire, gesulfateerde polysacchariden uit rode algen. Carrageen bestaat in principe uit terugkerende suikereenheden, waaronder galactosebouwstenen, en kan afhankelijk van de carrageenklasse verschillende hoeveelheden en rangschikkingen van sulfaatgroepen bevatten. Voor cosmetica worden antistatische, bindende, emulsie-stabiliserende, filmvormende en viscositeitsregulerende functies vermeld. Het uiterlijk van de afzonderlijke grondstof, een specifieke pH-waarde en een betrouwbare oplosbaarheidsvermelding voor precies Sodium Carrageenan zijn op basis van de beschikbare informatie niet vastgesteld.

• Stofklasse: Polysaccharide of koolhydraat uit rode algen, in de vorm van een natriumzout.
• Rol in de formule: Kan de viscositeit van een cosmetisch product veranderen en worden gebruikt als emulsie-stabilisator.
• Film: Vormt na het aanbrengen een aaneengesloten film op de huid, het haar of de nagels.
• Binding: Helpt poederproducten en producten met poeder samenhangend te houden.
• Verschillen tussen klassen: Kappa-, iota- en lambda-carrageen verschillen onder meer in het aantal en de positie van hun sulfaatgroepen.
• Oplosbaarheid van carrageenklassen: Carrageenanen zijn oplosbaar in heet water; volgens de beschrijving van de klassen zijn lambda-carrageen en de natriumzouten van de twee andere vormen oplosbaar in koud water.

Carrageenan verwijst naar een groep hoogmoleculaire, lineaire polysacchariden waarvan de molecuulketens bestaan uit terugkerende suikereenheden. Tot de bouwstenen behoren 3-gekoppelde β-D-galactopyranose-eenheden en 4-gekoppelde α-D-galactopyranose- of 3,6-anhydro-α-D-galactopyranose-eenheden. Sulfaatgroepen zijn gebonden aan de suikereenheden en geven carrageenanen hun anionische eigenschap. Sodium Carrageenan is de natriumzoutvorm van deze carrageenfamilie.

De gebruikelijke carrageenklassen kappa, iota en lambda verschillen in het aantal sulfaatgroepen: kappa heeft er één, iota twee en lambda drie per disacharide-eenheid. Deze structurele verschillen hangen samen met de verschillende eigenschappen van de klassen. Kappa kan in aanwezigheid van kaliumionen stevige gels vormen, terwijl iota met calciumionen zachtere gels vormt; lambda geleert niet en wordt als verdikkingsmiddel gebruikt. Deze klassegebonden eigenschappen beschrijven carrageenanen in het algemeen en mogen niet zonder meer worden opgevat als een prestatiebelofte voor elke cosmetische formule met Sodium Carrageenan.

Carrageenmoleculen kunnen flexibele, spiraalvormige structuren vormen en onder geschikte omstandigheden gels creëren. Voor cosmetische formules worden bij Sodium Carrageenan daarnaast of in plaats daarvan functies genoemd zoals filmvorming, emulsie-stabilisatie en viscositeitsregulering. De oppervlakkige film verklaart de indeling als filmvormer, terwijl de overige functies betrekking hebben op de eigenschappen en samenhang van de formule. Zonder informatie over de volledige formule valt niet te veralgemenen welke moleculaire interactie in een concreet cosmeticaproduct overheerst.

De bronvermeldingen beschrijven de molecuulstructuur en functionele toepassingen van de carrageenfamilie, maar bevatten geen PubMed-samenvattingen over cosmetische effecten van Sodium Carrageenan. Daarom kan hieruit geen klinische werkzaamheid voor een bepaalde huidtoestand worden afgeleid. De gedocumenteerde formulefuncties vormen een betrouwbare basis om het ingrediënt als cosmetische grondstof te duiden: de stof kan de textuur beïnvloeden, emulsies stabiliseren en films vormen. Uitspraken over een verdergaand biologisch werkingsmechanisme op de huid kunnen met de beschikbare informatie niet worden onderbouwd.