Cellulose

Op een ingrediëntenlijst verwijst Cellulose naar een stof die vooral mede bepalend is voor de eigenschappen van het product en niet wordt omschreven als een klassiek cosmetisch actief ingrediënt dat een bepaalde huidverandering teweegbrengt. Afhankelijk van de formule kan de stof helpen om een massa te verdikken of op te vullen, of deze minder transparant te maken. De functie heeft daardoor vooral betrekking op de consistentie, het uiterlijk en de verdeling van het product. Hoe de stof precies wordt ervaren, hangt af van de vorm waarin de cellulose is verwerkt en van de andere bestanddelen in de formule.

In verzorgingsproducten kan cellulose worden gebruikt om de textuur en het vloeigedrag aan te passen. Poeders en geleerde vormen worden anders gebruikt dan grotere, ronde deeltjes die in scrubs kunnen worden toegepast. Zulke deeltjes kunnen bij het aanbrengen een mechanisch exfoliërend effect hebben. Dat betekent niet dat cellulose in elke formule een exfoliërende werking heeft: de specifieke productvorm is daarvoor bepalend.

Volgens de beschreven productgroepen lopen de cosmetische toepassingen uiteen van badproducten en make-up voor gezicht en ogen tot huid- en haarverzorging. De INCI-vermelding alleen vertelt niet welk aandeel van de stof in het product aanwezig is of in welke mate deze de eigenschappen van een specifiek product tijdens het gebruik bepaalt. Cellulose kan ook worden gecombineerd met andere ingrediënten die eveneens invloed hebben op de algehele textuur. Voor jou zegt de volledige formule daarom meer dan de naam van één afzonderlijke hulpstof.

Op basis van alleen de INCI-vermelding kun je niet voorspellen of een product voor iedere persoon met een gevoelige huid geschikt is. Cellulose wordt in cosmetische formules vooral omschreven als een fysiek bestanddeel dat de textuur en formulering beïnvloedt. Als je op een product reageert, kun je de volledige formule en het gebruik ervan meewegen, in plaats van de functie van één stof gelijk te stellen aan een gericht effect op de huid. De eigenschappen als vul- of verdikkingsmiddel betekenen op zichzelf niet dat een product hydrateert, huidveroudering beïnvloedt of een bepaalde huidconditie verandert.

Cellulose wordt in cosmetica gebruikt om producteigenschappen zoals de vulgraad, troebelheid en viscositeit te beïnvloeden. De beschreven productgroepen omvatten badproducten, huidverzorging, haarverzorging en make-up voor ogen en gezicht. In de vorm van deeltjes kan cellulose ook onderdeel zijn van gezichts- of douchescrubs. De functie in een specifiek product hangt af van de formule en de fysieke vorm van de cellulose.

Op basis van de beschikbare informatie kan geen algemeen geldende gebruiksconcentratie worden vastgesteld. Bij dagelijks gebruik is daarom de gebruiksaanwijzing van het eindproduct leidend, niet een zelfgekozen dosering van de grondstof. Volg bij een scrub met cellulosedeeltjes de productinstructies, omdat de vorm van de deeltjes en de mechanische behandeling invloed kunnen hebben op de eigenschappen ervan. Cellulose is geen op zichzelf staand alternatief voor een crème, reinigingsproduct of gericht cosmetisch actief ingrediënt.

Bij je keuze kun je uitgaan van de productcategorie en de gewenste gebruikservaring. Cellulose in een crème of make-up hoeft niet dezelfde functie te hebben als grovere deeltjes in een scrub. Combinaties met andere bestanddelen maken deel uit van de uiteindelijke formule; de beschikbare informatie noemt geen combinatie die voor alle producten met cellulose geldt. Controleer daarom de specifieke productinformatie en gebruik het product zoals bedoeld voor het betreffende producttype.

• Kies eerst het producttype, zoals verzorging, make-up of een scrub.
• Volg bij een scrub de gebruiksaanbevelingen op het product.
• Beoordeel de consistentie en het huidgevoel van het eindproduct, niet alleen op basis van de INCI-vermelding.
• Gebruik cellulose niet als grondstof in zelfgemaakte mengsels als de dosering en verwerking van de formule niet zijn vastgesteld.

Cellulose van plantaardige oorsprong wordt in cosmetische producten gebruikt. De genoemde functies hebben betrekking op de fysieke eigenschappen van de formule, zoals het opnemen van fijn verdeelde stoffen, het opacifiëren en het aanpassen van de viscositeit.

De beschikbare informatie vermeldt geen specifieke gebruiksconcentratie voor cellulose. Gebruik een eindproduct volgens de productinformatie en gebruiksaanwijzing. Het gebruik van scrubs met cellulosedeeltjes hangt af van de specifieke productvorm.

Op basis van alleen de INCI-naam kan niet voor iedereen worden voorspeld of een product goed wordt verdragen. Houd bij het gebruik rekening met de samenstelling van het eindproduct en het beoogde gebruik ervan.

Cellulose vormt een belangrijk bestanddeel van plantaardige celwanden en komt veel voor in de natuur. In planten rangschikken de lange molecuulketens zich tot fibrillen en vezels, die de celwanden mechanische stevigheid geven. Katoen en hout zijn belangrijke cellulosehoudende grondstoffen; industriële cellulose wordt vooral gewonnen uit houtpulp en katoen. Bij de winning uit plantaardig materiaal worden de cellulosevezels gescheiden van andere bestanddelen van de grondstof en gezuiverd. In cosmetica kan de stof worden gebruikt als poeder, gegeleerd preparaat of bolvormige deeltjes.

Ook micro-organismen kunnen cellulose aanmaken: bepaalde bacteriën scheiden de stof af, waarbij de vezels zich kunnen samenvoegen tot een laag. Deze manier van ontstaan verschilt van winning uit hout of katoen, waarbij bestaande plantaardige celwanden worden verwerkt. In de jaren 70 werd de term nanocellulose geïntroduceerd voor zeer kleine cellulosestructuren. Het industriële belang van het materiaal reikt verder dan cosmetica en omvat onder meer de papierproductie en diverse chemische toepassingen. De verschillende verwerkingsvormen veranderen niets aan het feit dat de basis een polymeer van glucose-eenheden blijft.

De Franse chemicus Anselme Payen isoleerde cellulose uit plantaardig materiaal en beschreef de stof in 1838. In 1870 werd cellulose gebruikt bij de productie van celluloid, een vroege thermoplastische kunststof. Hermann Staudinger bepaalde in 1920 de polymeerstructuur van de stof. In 1992 slaagden S. Kobayashi en S. Shoda er voor het eerst in cellulose chemisch te synthetiseren zonder biologisch gebaseerde enzymen.

Cellulose is een polysacharide, oftewel een polymeer dat bestaat uit veel met elkaar verbonden suikereenheden. De ketens zijn onvertakt en bestaan uit β-D-glucose-eenheden die met elkaar zijn verbonden door β-1,4-glycosidische bindingen. Tussen de ketens ontstaan extra waterstofbruggen, waardoor geordende vezelstructuren worden gevormd. Cellulose is onoplosbaar in water en in de meeste organische oplosmiddelen; bepaalde speciale oplosmiddelsystemen kunnen de stof daarentegen wel oplossen. Voor cosmetische producten zijn vooral de fysieke functies van belang: als absorberend, vullend en opacifiërend ingrediënt en als viscositeitsregelaar.

• Stofklasse: lineair plantaardig polysacharide dat bestaat uit glucose-eenheden.
• Structuur: onvertakte ketens rangschikken zich tot fibrillen en vezels.
• Oplosbaarheid: onoplosbaar in water en in de meeste organische oplosmiddelen.
• Vorm in cosmetica: afhankelijk van de verwerking als poeder, gegeleerd preparaat of bolvormige deeltjes.
• Producteigenschappen: kan de viscositeit en lichtdoorlaatbaarheid van cosmetische producten beïnvloeden.
• pH en stabiliteit: sterke zuren breken cellulose in aanwezigheid van water af tot glucose door de bindingen te splitsen.

Cellulose bestaat uit lange ketens van β-D-glucose-eenheden die met elkaar zijn verbonden door β-1,4-glycosidische bindingen. Waterstofbruggen binnen en tussen de ketens bevorderen een geordende rangschikking tot fibrillen en vezels. Bij planten dragen deze vezelstructuren bij aan de mechanische stevigheid van de celwanden.

De dicht geordende ketens hangen samen met de geringe oplosbaarheid van het materiaal: cellulose lost niet op in water of in de meeste organische oplosmiddelen. Bepaalde speciale oplosmiddelsystemen kunnen de stof echter wel oplossen. Sterke zuren kunnen in aanwezigheid van water de glycosidische bindingen splitsen en cellulose afbreken tot glucose.

De chemische structuur verklaart eigenschappen van het materiaal, maar geen biologisch effect op de huid. In cosmetische formules kunnen verschillende verwerkingsvormen worden gebruikt, waaronder poeders, gegeleerde preparaten en bolvormige deeltjes. Bij scrubs berust de bijdrage van de deeltjes op mechanische exfoliatie.