Gehydrogeneerde en geëthoxyleerde ricinusolie

Op de INCI-lijst herken je de stof aan de naam PEG-60 Hydrogenated Castor Oil. Het is een hulpstof in de formule en geen zelfstandige cosmetische werkzame stof die bedoeld is om de huid of het haar gericht te veranderen. De functies zijn reinigen en bestanddelen samenbrengen die anders niet goed mengen. De beoordeling van de verdraagbaarheid op de website vermeldt de stof met score 5 als een gemiddeld risico, geel.

De praktische betekenis voor jou hangt vooral af van het soort product waarin het ingrediënt zit. Het wordt genoemd in gezichts-, scheer- en haarlotions en in producten waarin geurstoffen, kleurstoffen of andere bestanddelen worden opgelost. Het ingrediënt kan ook deel uitmaken van crèmes en reinigingsproducten. De aanwezigheid ervan op de lijst zegt op zichzelf niets over hoe sterk een product reinigt of hoe verzorgend de uiteindelijke formule aanvoelt.

In een reinigingsproduct draagt een oppervlakteactieve stof eraan bij dat de formule zich tijdens het gebruik gelijkmatig kan verdelen en reinigende eigenschappen heeft. In een crème of lotion kan de emulgerende functie helpen om waterige en olieachtige bestanddelen in één formule bij elkaar te houden. Het huidgevoel wordt echter bepaald door de volledige samenstelling en kan niet worden afgeleid uit één afzonderlijke INCI-naam. Ook kan uit de functie als emulgator en reinigende oppervlakteactieve stof geen uitspraak worden afgeleid over hydratatie of een specifieke werking op het haar.

De beoordeling met score 5 is relevant voor mensen die bij hun productkeuze rekening houden met de interne indeling van de website voor verdraagbaarheid. Als je een concrete intolerantie voor een product opmerkt, is de INCI-vermelding een aanknopingspunt om de ingrediënten te vergelijken, maar geen bewijs dat juist deze stof de oorzaak was. De vermelding op het etiket helpt vooral om de stof betrouwbaar te herkennen. Ze vervangt noch de beoordeling van het volledige product, noch een individuele verdraagbaarheidstest.

In cosmetische formules kan het ingrediënt dienen als reinigende oppervlakteactieve stof of als emulgator. Het komt onder meer voor in gezichts-, scheer- en haarlotions en in crèmes. In zulke producten kan het ook worden gebruikt om geurstoffen en kleurstoffen op te lossen.

De functie in een afzonderlijk product hangt af van de formule. Als emulgator ondersteunt het de fijne verdeling van olie en water; in reinigingsmiddelen past de functie bij het gebruik als wasactieve stof. Alleen aan de INCI-naam is niet te zien welke van deze functies in het eindproduct de belangrijkste is.

Bij het gebruik van een eindproduct kun je het ingrediënt herkennen aan de INCI-naam op de ingrediëntenlijst. De ingrediëntenlijst vermeldt echter niet welke specifieke functie de stof in de betreffende formule vervult. Ook het soort product is daarom van belang.

Algemene informatie over PEG-derivaten beschrijft een goede huidverdraagbaarheid en heeft betrekking op de stofgroep. Dit is geen individuele garantie voor de verdraagbaarheid van elk product of voor elke persoon. De samenstelling van het uiteindelijke cosmetische product blijft relevant voor de beoordeling ervan.

Voor cosmetisch gebruik van PEG-60 Hydrogenated Castor Oil worden concentraties tussen 0,00004 en 18 procent genoemd. Dit bereik beschrijft gedocumenteerde toepassingen en is geen doseeradvies voor zelfgemaakte producten.

Het ingrediënt is op de ingrediëntenlijst te herkennen aan de naam PEG-60 Hydrogenated Castor Oil. De beoordeling van een volledige formule moet niet alleen op deze vermelding worden gebaseerd, maar moet rekening houden met de hele ingrediëntenlijst.

De plantaardige grondstof is ricinusolie, die wordt gewonnen uit de zaden van de wonderboom, Ricinus communis. Volgens de beschrijving bevat de olie een hoog gehalte aan ricinolzuur, een C18-vetzuur met een hydroxylgroep op C-12 en een dubbele binding op C-9. Voor het cosmetische ingrediënt worden hydrogenering en ethoxylering van de ricinusolie genoemd. De aanduiding PEG-60 verwijst naar een PEG-derivaat en naar een gemiddeld aantal van 60 ethyleenoxide-eenheden. De naam verbindt zo de plantaardige grondstof met de verwerkingsstappen en de gemiddelde PEG-ketenlengte.

De verdere verwerking van ricinusolie tot cosmetische hulpstoffen wordt beschreven als een semi-synthetisch proces. Hydrogenering verwijst naar behandeling met waterstof, terwijl ethoxylering de verbinding met ethyleenoxidebouwstenen aanduidt. PEG-60 staat voor gehydrogeneerde en geëthoxyleerde ricinusolie; het getal verwijst naar gemiddeld 60 ethyleenoxide-eenheden. Omdat de grondstof van plantaardige oorsprong is en er chemische verdere verwerking plaatsvindt, wordt de oorsprong als plantaardig en synthetisch ingedeeld. Verschillende productiemethoden kunnen variëren afhankelijk van de herkomst van de gebruikte grondstoffen.

De bronnen vermelden geen historische ontdekking of een specifiek jaar waarin PEG-60 Hydrogenated Castor Oil voor het eerst werd geproduceerd. De naam volgt de gebruikelijke benaming van PEG-derivaten: het getal na PEG staat voor het gemiddelde aantal ethyleenoxide-eenheden. ‘Hydrogenated’ verwijst naar de hydrogenering van de ricinusolie en ‘castor oil’ is de Engelse benaming voor ricinusolie. In het Nederlands wordt de stof daarom aangeduid als gehydrogeneerde en geëthoxyleerde ricinusolie. De indeling als cosmetische hulpstof komt voort uit het gebruik als oppervlakteactieve stof en emulgator.

PEG-60 Hydrogenated Castor Oil behoort tot de PEG-derivaten op basis van gehydrogeneerde ricinusolie en wordt gebruikt als oppervlakteactieve stof. In cosmetische formules dient het als reinigende en emulgerende stof; de hydrofiele en lipofiele delen van oppervlakteactieve moleculen vergemakkelijken het mengen van water en olie. Als grondstof wordt het beschreven als een witte pasta of een talgachtige massa. Het getal 60 staat voor gemiddeld 60 ethyleenoxide-eenheden en niet voor de vaste grootte van één afzonderlijk molecuul. Voor dit ingrediënt worden geen gegevens vermeld over een kenmerkende pH-waarde of de stabiliteit van de afzonderlijke stof.

• Stofklasse: PEG-derivaat en oppervlakteactieve stof op basis van gehydrogeneerde ricinusolie.
• Functie: reinigt en ondersteunt de emulgering van olie-watermengsels.
• Uiterlijk: als afzonderlijke grondstof een witte pasta of talgachtige massa.
• PEG-aanduiding: PEG-60 staat voor gemiddeld 60 ethyleenoxide-eenheden.
• Functie in de formule: kan olie- en waterbestanddelen samenbrengen en andere bestanddelen helpen oplossen.
• Oplosbaarheid: er wordt hier geen betrouwbare oplosbaarheidsinformatie voor de afzonderlijke stof vermeld.

Als oppervlakteactieve stof kan het ingrediënt werkzaam zijn op grensvlakken tussen water en olie. Oppervlakteactieve stoffen verlagen de oppervlaktespanning van een vloeistof en vergemakkelijken daardoor het fijnere mengen van bestanddelen die anders moeilijk mengen. Deze eigenschap verklaart het gebruik ervan voor emulgering en reiniging in cosmetische formules.

PEG-derivaten vormen een stofgroep met uiteenlopende viscositeits- en oplosbaarheidseigenschappen. Bij polyethyleenglycolen neemt de consistentie toe naarmate de polymerisatiegraad stijgt; ook worden voor deze stofgroep veranderingen in de wateroplosbaarheid en vochtopname beschreven. Deze algemene eigenschappen maken het niet mogelijk om de eigenschappen van een specifieke cosmetische formule nauwkeurig te voorspellen.

De genoemde eigenschappen beschrijven vooral de technologische functie van de stof als oppervlakteactieve stof en emulgator. Ook de concentratie in een product zegt op zichzelf niet welke cosmetische werking de volledige formule heeft.