Natriumdodecylpolyoxyethylensulfaat

Als bestanddeel van een reinigingsproduct helpt Sodium Laureth Sulfate om vuil en vet van de huid, het haar of de tanden te verwijderen. Het zichtbare schuim ontstaat doordat oppervlakteactieve stoffen lucht in een vloeistof kunnen insluiten; de hoeveelheid schuim is daarmee vooral een producteigenschap. In de beoordeling van de huidverdraagbaarheid op de website is de stof met score 5 ingedeeld als een gemiddeld risico. Deze indeling moet worden gezien als een aanwijzing voor de individuele productkeuze, niet als een uitspraak over elk product met deze INCI-naam.

Bij gebruik kan de krachtige reiniging relevant zijn voor mensen die een duidelijk schuimend wasproduct willen gebruiken. Tegelijkertijd beschrijft de toxicologische samenvatting SLES als een mogelijke huid- en oogirriterende stof, terwijl er geen sensibiliserende werking wordt vermeld. Dit betekent dat een onaangenaam gevoel op de huid of irritatie niet hetzelfde is als allergische sensibilisatie. De reactie bij dagelijks gebruik hangt ook af van de formulering en het gebruik van het eindproduct.

De stof komt voor in shampoos, bubbelbaden en mond- en tandverzorgingsproducten. In zulke producten dient de stof niet als zelfstandige verzorging voor huid of haar, maar heeft deze een reinigende, schuimende of emulgerende functie. Bij het afspoelen worden losgemaakte vet- en vuildeeltjes met water verwijderd. Een product dat veel schuimt, is daarom niet automatisch milder of doeltreffender dan een product dat minder schuimt.

Voor een persoonlijke beoordeling is de volledige INCI-lijst informatiever dan alleen de naam van de stof, omdat je daaraan kunt zien of SLES deel uitmaakt van de formule. De ingrediëntenlijst vertelt echter niet direct hoe het eindproduct op ieders huid aanvoelt. Wie na gebruik langdurig een onaangenaam gevoel op de huid merkt, kan het product vervangen en nagaan of de ervaring verandert. De beoordeling kent als beperking dat de beschikbare informatie geen individuele voorspelling van de verdraagbaarheid van een specifieke formule mogelijk maakt.

Sodium Laureth Sulfate wordt vooral gebruikt in afspoelbare reinigingsproducten, waaronder shampoo, bubbelbadproducten, mondverzorgingsproducten en tandverzorgingsproducten. Andere cosmetische toepassingen zijn douchegel en vloeibare zeep, die in de verstrekte informatie worden genoemd. De functie is praktisch: de stof helpt vuil en vet te verwijderen en vormt schuim. De beschikbare informatie vermeldt geen concentratie voor deze producttypen.

In formules kan SLES worden gecombineerd met andere oppervlakteactieve stoffen om reiniging, schuimvorming en huidverdraagbaarheid op elkaar af te stemmen. Haut.de beschrijft in algemene zin de combinatie van een sterk reinigende oppervlakteactieve stof met een mildere variant, zonder een specifieke formule of vaste mengverhouding voor te schrijven. Alkylethersulfaten kunnen bovendien met keukenzout worden verdikt. Of zulke combinaties in een specifiek product worden gebruikt, is niet altijd volledig af te leiden uit de INCI-lijst alleen.

Volg bij het gebruik de gebruiksaanwijzing van het betreffende eindproduct, omdat de functie van SLES per producttype onderdeel is van de totale formule. Shampoo en doucheproducten worden doorgaans gebruikt om respectievelijk het haar of de huid te reinigen; tandverzorgingsproducten zijn bedoeld voor reiniging in de mond. De beschikbare informatie kent SLES geen zelfstandige leave-onverzorgingsfunctie toe. Wie liever geen product met deze stof gebruikt, kan bij het kiezen de volledige ingrediëntenlijst controleren en producten zonder deze INCI-naam kiezen.

• Controleer de ingrediëntenlijst op de benaming Sodium Laureth Sulfate.
• Beschouw de stof als een oppervlakteactieve stof voor reiniging, schuimvorming of emulgering.
• Volg de gebruiksaanwijzing van de fabrikant voor de betreffende shampoo, het bubbelbadproduct of het tandverzorgingsproduct.
• De verstrekte bronnen vermelden geen gebruikelijke concentratie; een percentage kan daaruit niet worden afgeleid.

Deze informatie is geen individuele uitspraak over de verdraagbaarheid van een eindproduct. De toxicologische samenvatting beschrijft SLES als irriterend voor de huid en de ogen, maar niet als sensibiliserend. Bij de beoordeling moeten mogelijke irritatie en allergische sensibilisatie daarom als verschillende begrippen worden behandeld.

Bij de productie door ethoxylatie kan 1,4-dioxaan als onbedoeld bijproduct in sporen achterblijven. De bron beschrijft dat fabrikanten zuiveringsmethoden toepassen, zoals vacuüm- en stoomstrippen, om de concentratie ervan in het eindproduct te verlagen. Deze informatie heeft betrekking op mogelijke verontreiniging uit het productieproces en niet op de beoogde cosmetische functie van de oppervlakteactieve stof. De beschikbare informatie vermeldt geen specifieke concentratie.

De INCI-benaming op de verpakking is Sodium Laureth Sulfate; ook de afkorting SLES wordt gebruikt. De verstrekte informatie vermeldt geen maximumconcentratie en geen specifieke bijlage van Verordening (EG) 1223/2009 voor deze stof. Ook cosmetische gebruikshoeveelheden worden hier niet vermeld. De indeling als mogelijk irriterende stof kan relevant zijn voor mensen die bij reinigingsproducten letten op huid- of oogirritatie; uit de INCI-vermelding alleen kan echter geen concrete individuele reactie worden voorspeld.

Het ingrediënt is bekend onder de INCI-benaming Sodium Laureth Sulfate en de afkorting SLES; ook Sodium Lauryl Ether Sulfate en Sodium Alkylethersulfate worden als benamingen gebruikt. De grondstof kan van plantaardige oorsprong zijn, omdat dodecylalcohol voor de industriële productie wordt gewonnen uit palmpitolie of kokosolie. Haut.de beschrijft de oorsprong van cosmetische oppervlakteactieve stoffen als synthetisch of plantaardig, afhankelijk van het productieproces en de gebruikte grondstoffen. De uiteindelijke oppervlakteactieve stof is dus niet zonder meer gelijk te stellen aan het plantaardige uitgangsmateriaal.

Bij de productie wordt dodecylalcohol eerst geethoxyleerd, dat wil zeggen voorzien van ethoxygroepen. Het ethoxylaat dat daarbij ontstaat, wordt omgezet in een halfsulfaat en vervolgens door neutralisatie omgezet in het natriumzout. De stoffenfamilie bestaat niet noodzakelijk uit één enkele stof met altijd hetzelfde aantal ethoxygroepen, omdat dit aantal in het handelsproduct een gemiddelde kan zijn. Voor een veelgebruikt commercieel product vermeldt de bron Laureth-3-Sulfate, waarvan de naam het aantal ethoxygroepen aangeeft.

De opgegeven molecuulformule is C14H29NaO5S, terwijl de algemene formule van de stoffenfamilie rekening houdt met een variabel aantal ethoxygroepen. Natriumlaurylsulfaat, ook Sodium Lauryl Sulfate genoemd, wordt via een vergelijkbare industriële methode verkregen, maar zonder de ethoxylatiestap. De verstrekte informatie vermeldt geen jaar van ontdekking en geeft geen betrouwbare verklaring voor de naam buiten deze chemische benamingen.

Natriumdodecylpolyoxyethylensulfaat behoort tot de anionische oppervlakteactieve stoffen en tot de groep van alkylethersulfaten. Het molecuul bestaat uit een langere koolwaterstofketen, ethoxygroepen en een sulfaatgroep als hydrofiel, negatief geladen deel. Door de verschillende affiniteit van de molecuuldelen kan de stof de oppervlaktespanning verlagen en olie en water fijn verdelen. Daarom wordt de stof in cosmetische producten gebruikt voor reiniging, schuimvorming en emulgering. De bronnen beschrijven geen specifieke kleur of consistentie van de grondstof en vermelden evenmin een pH-waarde of algemene stabiliteitsgrens voor eindformules.

• Stofklasse: anionische oppervlakteactieve stof uit de groep van alkylethersulfaten.
• Chemische beschrijving: natrium-2-(2-dodecyloxyethoxy)ethylsulfaat.
• Molecuulformule en molecuulgewicht: C14H29NaO5S en 332,43 g/mol.
• Het aantal ethoxygroepen kan variëren tussen handelsproducten en wordt als gemiddelde opgegeven.
• De werking als oppervlakteactieve stof ondersteunt reiniging en schuimvorming en maakt de verdeling van olie en water mogelijk.
• Volgens de vakbeschrijving kunnen alkylethersulfaten met keukenzout worden verdikt.

Het molecuul heeft een hydrofoob koolwaterstofdeel en een hydrofiel, negatief geladen sulfaatdeel. De ethoxygroepen bevinden zich tussen deze delen en kenmerken SLES als een alkylethersulfaat. Door deze opbouw kan de oppervlakteactieve stof de oppervlaktespanning van een vloeistof verlagen en de vermenging van olie en water ondersteunen. Zo kunnen vet- en vuildeeltjes in het waswater worden verdeeld en bij het afspoelen worden verwijderd.

De sulfaatgroep draagt de negatieve lading en hoort bij het waterminnende deel van het molecuul. Het koolwaterstofdeel is verbonden met het vetminnende deel van de oppervlakteactieve stof, terwijl de ethoxygroepen de stoffenfamilie onderscheiden van natriumlaurylsulfaat. In vergelijking met het verwante natriumlaurylsulfaat wordt SLES beschreven als sterker oppervlakteactief. Deze chemische eigenschap verklaart waarom de stof geschikt is voor reiniging en schuimvorming, maar vormt op zichzelf geen cosmetische verzorgingsbelofte.

Ook de schuimvorming is het gevolg van de verandering van de oppervlaktespanning: daardoor kunnen lucht of andere gassen in een vloeistof worden ingesloten. Schuim is een waarneembare gebruikseigenschap van het product, terwijl reiniging en emulgering andere functies van dezelfde oppervlakteactieve stof zijn. Bij emulgering worden olie en water fijner verdeeld, hoewel deze vloeistoffen zonder ondersteuning niet langdurig mengen. De concrete werking in het eindproduct hangt af van de combinatie van de stof met andere ingrediënten.

De stoffenfamilie is niet uniform wat betreft het aantal ethoxygroepen, omdat het opgegeven aantal bij commerciële producten een gemiddelde kan zijn. De molecuulformule van een specifieke vermelding kan daarom niet zonder meer worden gezien als een beschrijving van elk mogelijk handelsmengsel. De beschikbare informatie beschrijft de chemische structuur, de productie en de cosmetische functies, maar bevat geen PubMed-abstracts op basis waarvan onderzoeksresultaten van klinische studies kunnen worden weergegeven. Betrouwbare studies naar een specifiek cosmetisch voordeel worden daarom hier niet als bewijs voor de werking aangevoerd.