Op moleculair niveau is Sodium Cetearyl Sulfate een mengsel van de natriumzouten van cetyl- en stearylsulfaat. De chemische beschrijving omschrijft het als gemengde cetyl- en stearylesters van zwavelzuur in de vorm van natriumzouten. Als oppervlakteactieve stof heeft het een structuur die samenhangt met de grensvlakwerking van deze stofklasse. Oppervlakteactieve stoffen kunnen de oppervlaktespanning van vloeistoffen verlagen, waardoor bepaalde anders moeilijk mengbare bestanddelen fijner kunnen worden verdeeld.
In een reinigingsproduct ondersteunt deze grensvlakwerking het mengen van water met vet- en vuildeeltjes, zodat die met water kunnen worden afgespoeld. De classificatie als reinigende oppervlakteactieve stof beschrijft de functie in de formule en betekent niet automatisch dat het eindproduct een meetbaar voordeel voor de huid biedt. Schuimvorming ontstaat doordat lucht of andere gassen in een vloeistof worden ingesloten. In olie-in-wateremulsies wordt daarnaast een functie als co-emulgator beschreven.
De beschikbare PubMed-samenvatting beschrijft een veiligheidsbeoordeling en geen klinisch onderzoek naar een cosmetisch effect op huid of haar. Daarin wordt Sodium Cetearyl Sulfate geclassificeerd als het natriumzout van een mengsel van cetyl- en stearylsulfaat. De beoordeling omvat ook een reeks verwante alkylsulfaten, waarvan sommige op het moment van de beoordeling niet meer werden gebruikt. Voor de beoordeelde ingrediënten worden concentraties van 0,1 tot 29 procent vermeld, voornamelijk voor zepen en shampoos.
De deskundigengroep baseerde haar veiligheidsbeoordeling van Sodium Cetearyl Sulfate en de verwante alkylsulfaten op gegevens over Sodium Lauryl Sulfate en Ammonium Lauryl Sulfate. Haar conclusie had betrekking op de beschreven cosmetische toepassingen en concentraties. Daaruit volgt geen uitspraak over elke mogelijke formule, elke gebruikshoeveelheid of een zelfstandig cosmetisch effect op de huid. De aangetoonde werking blijft die van een reinigende en schuimvormende oppervlakteactieve stof, terwijl het effect op de huid afhangt van het eindproduct.